KÖK KANAL TEDAVİSİ (ENDODONTİK TEDAVİ)

KÖK KANAL TEDAVİSİ (ENDODONTİK TEDAVİ)


Kök Kanal Tedavisi Nedir?
Kimin dizleri ‘kök kanal tedavisi’ düşüncesi akla geldiğinde titremez ki J ? Peki kaçımız “kök kanal” ının gerçekte ne olduğunu biliyoruz? Endodontik tedavi olarak da bilinen kök kanal tedavisi, dişin içinden enfeksiyonun giderilmesi için uygulanan diş tedavisidir. Bir diş ‘kron’ ve ‘kök’ lerden oluşur. Kron esas olarak dişin, dişetinin üstündeki kısmına verilen isim iken kökler dişetinin altında bulunmakta ve dişin çene kemiğine tutunmasını sağlamaktadırlar. Kron ve kökün içinde pulpa bulunur. Diş pulpası, sinirler ve kan damarlarından oluşur. Sinirler dişe hissetme güdüsü verirken kan damarlarının işlevi de dişe oksijen sağlamaktır. Dişleriniz, başınıza aldığınız bir darbe veya belki de bir trafik kazası gibi yaralanmalardan dolayı hasar görebilir. Dişlerdeki çatlaklar, bir dişin canlı dokusunu oluşturan pulpaya zarar verebilir. Bunlar dışında diş çürüğü de pulpaya zarar veren başka bir etkendir. Zararlı bakteriler dişin dış yüzeyinden geçebilir ve bu da dişte açık bir boşluk oluşmasına yol açar. Diş çürümesi durmazsa pulpaya kadar devam edebilir ve bu da dişte iltihaplanma ile sonuçlanabilir. Tedavi edilmezse, diş enfekte olabilir ve apse oluşabilir. Apseler ciddi rahatsızlıklara neden olabilmekteyken, ihmal edilmiş bir enfeksiyonun enfekte dişi çevreleyen dokulara yayılabileceğini de unutmamak gerekir. Sonuç olarak, pulpa enfekte olmuşsa ya da zarar görmüşse kök kanal tedavisine ihtiyaç duyulacaktır. İşlem sırasında pulpa dokusu çıkarılır ve diş dezenfekte edilir. Bu işlemin ardından pulpanın çıkarıldığı kısım doldurulur ve alan düzgün bir şekilde kapatılır. 
 
Kanal tedavisi hakkında hızlı gerçekler;
*Kök kanal tedavisi dişin sinirlerini (pulpa dokusu) çıkarmak için uygulanan tedavidir. 
*Çok acı verici olduğu düşünülmektedir, ancak ağrı kesici bir tedavidir.
*Genellikle kök kanalı olarak adlandırılan prosedüre endodontik tedavi denir.
*Kök kanal tedavisi maliyetleri değişken olabilir, ancak bir dişin çekilmesi ve yerine köprü veya implant yapılmasından daha az maliyetli bir seçenektir.
 
Adımlar Nelerdir?

Kök kanal tedavisi üçadımda yapılır ve tamamlanmasıiçin gerekli seans sayısıdişin durumuna yani vakaya göre değişiklik göstermektedir.

 

1. Kök Kanalının Temizlenmesi

Lokal anestezi altındayken, diş hekimi dişin yüzeyinde küçük bir giriş kavitesi (kök kanallarına giriş yolu) açar ve hastalıklı ve ölü pulpa dokusunu çok küçük eğelerle (kök kanallarına girip tedavi etmek için kullanılan endodontik alet) uzaklaştırır.
 
2. Kök Kanalının Doldurulması

Daha sonra hekim, kanal eğelerini ve irrigasyon (kök kanallarının içini yıkayıp dezenfekte etmek için kullanılan sıvı) solüsyonlarınıkullanarak içi boşalanıtemizler, şekillendirir ve dezenfekte eder. Kök kanallarınıtamamen kapatmak için gütta perka dediğimiz madde kullanılarak kanal dolumlarıgerçekleştirilir. Ardından da dişin restorasyonu (boşluğunun büyüklüğüne göre dolgu, kaplama vs. hekimin koyduğu endikasyona bağlıolarak değişmektedir) tamamlanır. Kök kanal tedavisinin ardından dişartık canlıdeğildir. Hasta artık bu işlemden sonra ağrıhissetmeyecektir çünküdişin sinir dokusu uzaklaştırılmıştır ve enfeksiyon elimine edilmiştir. 

 

3. Dişin Dolgu veya Kaplama ile Kapatılması

Kök kanal tedavisi ile birlikte, diş artık öncekinden daha kırılgan bir hale gelmiştir. Bu nedenle bir kron (kaplama) veya dolgu ile kalan diş dokusu desteklenmelidir. Kron veya dolgu tamamlanana kadar, hasta dişi çok zorlayacak şekilde çiğnememeli veya ısırmamalıdır. Bir kron veya dolgu yapıldığında, kişi dişi daha önce olduğu gibi kullanabilir. Tedavi sadece bir randevuda bitebileceği gibi, kavisli kanallar veya büyük enfeksiyonların varlığı gibi tedavi sürecini zorlayan veya uzatan durumların varlığında, birden fazla ek randevu alabilir. 
 
Kök Kanal Tedavisi Neden Gereklidir?
Dişinizde rahatsız edici bir ağrı hissetmeye başlarsanız, bu görmezden gelmemeniz gereken bir durum olduğunun göstergesidir. Diş problemleri kendiliğinden ortadan kalkmayacağından, böyle bir durumda diş doktorunuza başvurmanız gerekmektedir. Kök kanal tedavisi dişi korumak için tasarlanmış bir prosedürdür. Eğer pulpa hasar görür veya enfekte olursa, kendi kendini onaramaz ve doku ölür. Derin bir kavite, çatlamış bir diş veya gevşek bir dolgu varsa, bakteriler pulpaya ulaşabilir ve sonunda pulpayı yok eder. Eğer bakteriler kök açıklıklarından içeri girerse, kemikte enfeksiyona neden olabilir. Oluşan enfeksiyon da kemiği zayıflatacaktır. Dişin etrafındaki bağlar şişer ve diş gevşer. Pulpa hasarı dişi yüksek ve düşük sıcaklıklara duyarlı hale getirecektir. Çiğneme sırasında ve bazı durumlarda sürekli zonklayan tarzda ağrı olabilir. Tedavi edilmediği takdirde iltihap yayılacak ve dişin sonunda çekilmesi gerekecektir. Kök kanal tedavisi genellikle dişi kurtarır ve ağrıyı elimine eder. Doğal dişinizi kurtarmak en iyi seçenektir çünkü en iyi fonksiyonu kendi doğal dişiniz sağlayacaktır. Dişin içinde enfekte veya zarar görmüş pulpa dokusu olduğundan, tüm dişin bundan tamamen zarar görmemesi adına bu enfekte veya zarar görmüş pulpa dokusu uzaklaştırılmalıdır. Bunu yaparak amacımız olabildiğince kendi doğal dişinizi kullanabilmenizi sağlamaktır.
 
Gerekli Durumlarda Kök Kanal Tedavisi Yapılmazsa Ne Olur?
Eğer sorunu görmezden gelemeye karar verirseniz, problem onarılamayacak dereceye gelene kadar kötüleşmeye devam edecektir. Eğer bu gerçekleşirse, dişin çekilip daha sonra yerine yapay bir diş getirilmesi gerekecektir. Bu durum meydana geldiğinde, çekim işlemi beklediğinizden daha zor gerçekleşebilir. Çünkü enfeksiyon, kök kanal tedavisi yapılmadığı takdirde tüm dişi zayıflatmaya devam edecektir. Çekim işleminin uzun ve zorlu süreceği gerçeği aynı zamanda diş eti dokusunun daha fazla travma göreceği anlamına gelir. Gerçekten tüm bunları yaşamak ister misiniz? 
Kök kanal tedavisi uygulandığında hasarı, dişinizi daha fazla güçsüzleştirmeden onarmış olursunuz. Kök kanal tedavisi görerek dişinizi çok sağlıklı bir şekilde uzun yıllar ağzınızda tutabilirsiniz. Tedavinin ardından yapılan dolgu veya kaplamanın değiştirilmesi gerekeceği doğrudur ancak bunun çok kolay bir şekilde yapılabileceğini biliyor musunuz? 
 
Kök Kanal Tedavisi Ağrılı mı?
Bu konu hakkında çok fazla korku senaryoları olduğunu biliyoruz, fakat endişelenmeyin J. Pulpa enfeksiyonu veya enflamasyonu sonucu oluşan ağrının giderilmesinin tek yolu (tabiki kök kanal tedavisi endikasyonu olan durumlar için) kök kanal tedavisi yapmaktır. Yani bu tedavinin esas amacı ağrı oluşturmak değil aksine ağrının giderilmesidir J . Yani tedavi sırasında veya sonrasında o eski kötü diş ağrısı ile uğraşmak zorunda değilsiniz! Hissedilen ağrı, tedaviden değil enfeksiyondan gelir. Tedavi ağrıya neden olmaz; onu hafifletmeye yardımcı olur.

Dişhekimi, lokal anestezi ile dişi ve çevresini uyuşturarak prosedürün ağrısınıhafifletecektir. Tedaviden sonra hassasiyet olmasınormaldir. Bu geçicidir ve ağrıkesici ağrıyıhafifletmek için yeterli olacaktır. Gerekirse kodein gibi reçeteli ilaçlar kullanılabilir. Dişhekimi enfeksiyonu tedavi etmek veya önlemek için daha sonra antibiyotik reçete edebilir. 


Neden Sadece DişÇekmiyoruz?

Bazı kişiler kök kanal tedavisinin faydasını anlamamakta ve diş çekimin daha kolay bir yöntem olduğunu düşünmektedir. Biz bunun daha kolay olmadığını söylemek için buradayız J. Diş çekimi, bir diş kurtarılamayacak kadar zarar gördüğü durumlarda önerilmektedir. Bununla birlikte, dişin çekilmesi tedavinizin bittiği anlamınada gelmemektedir. Bu aşamadan sonra dişin çekildikten sonra meydana gelen boşluğa ne yapılacağını düşünmelisiniz. Çünkü meydana gelen boşluğu o şekilde bırakmamalısınız. Aksi takdirde, kemik kaybı, çapraşık sıralanmış dişler (yan yatmış, uzamış), çökmüş yanaklar gibi bir dizi başka sorunlar yaşamaya başlayabilirsiniz. Bu problemlerle başa çıkmak can sıkıcı olduğundan, aylarca farklı diş tedavileri ve ek masraflarla uğraşmak yerine, sadece kök kanal tedavisi görmek gelecekte hem zaman, hem de maddi tasarruf yapmanızı sağlayabilir. Diş pulpası ile ilgili bir probleminiz varsa, kök kanal tedavisi uygulamak çok pratik bir çözümdür. En iyi ihtimalle, diş hekiminizin kök kanal tedavisini önermesi dişin kuratılabilcek durumda yani kurtarılma şansı bulunduğunu gösterir. 
 
Olası Komplikasyonlar 
Herhangi bir prosedürde olduğu gibi, bu işlem sırasında da komplikasyonlar gelişebilir. 
-Kök kanalları bazen çok ince veya dar olabilir. Eğer bir kanal, tedavi edilmeden kalırsa enfeksiyon devam edebilir ve kemiğe yayılabilir. 

-Dişhekimi dolgu malzemesini doldurmak için kanala yeterince girmesini sağlamalıdır. Kök kanalıdüzgün bir şekilde kapatılmazsa, enfeksiyon tekrarlayabilir.

-Prosedür sırasında dişin köküçatlayabilir, ki durum dişçekimini gerektirir veya aletler kanalda kırılabilir. Bu, dişi etkili bir şekilde doldurmayızorlaştırır.

 

Önlemler!

Enfeksiyonları, dişçürümelerini ve dişeti hastalıklarınıönlemek için dişhekimleri şunlarıönerir:

*Dişfırçalamak yatmadan önce yapacağınız en son şey olmalıve gün içinde dişler en az 2 kez fırçalanmalıdır. 

*Florid içeren dişmacunlarıkullanılmalıdır.

*Uygun bir dişfırçasıkullanılmalıve düzenli şekilde dişfırçasıdeğiştirilmelidir.

*6 ayda bir düzenli olarak dişhekimi kontollerine gitmeli, genel kontroller yapılmalıdır.

*Dişlerin arasıdişipi veya arayüz fırçasıile temizlenmeli ve plak oluşumu önlenmelidir. 

*Şekerli, asitli içecek ve yiyeceklerden kaçınılmalıve sağlıklıbir beslenme düzeni takip edilmelidir.

 
Eğer kök kanal tedavisini seçme şansınız varsa bunu tercih etmenin en iyi yaklaşım olduğuna ikna oldunuz mu J? Öyleyse, şimdi uzman diş hekimimizle konuşup, ağrınızdan kurtulmak için tarih ve saat ayarlama zamanı! İyileşme beklediğinizden daha kısa sürede tamamlanacak ve dişin sağlıklı ve tamamen işlevsel olduğunu görmek kesinlikle harcadığınız zaman, maliyet ve çabaya değecektir.

 

                                                                                       DR. DT. SEVİM KEYFİALA

Top